گردد و شكر كند . پس به او گويند سر بلند كن و به جانب بالا نظر كن . چون باغ دوّم را مشاهده نمايد در آن نعمتها بيند كه در باغ اوّل نديده بود . گويد پروردگارا آن نيز به من عطا كن . ندا رسد اين را بدهم شايد باز يكى ديگر خواهش نمائى . گويد نه همين مرا بس است و ديگر آرزو و تمنّا نمىكنم . چون داخل آن باغ شود شادى و خوش‌حالى او مضاعف گردد . پس در اين حال درى از جنّة الخلد به روى او بگشايند و چندين برابر آنچه پيش ديده بود در اينجا مشاهده نمايد و حمد خدا بجاى آورد . 421 و فرمود هيچ مؤمنى نيست مگر آنكه او را باغ‌ها و گلشن‌ها و جنّت‌هاى بسيارى است ، بعضى داربست كرده و بعضى داربست نكرده . 422 اللّهمّ ارزقنا . هشتم : بيان درخت طوبى و ميوه‌ها و بعضى درختان . على بن ابراهيم ( قدس سره ) روايت كرده از رسول خدا ( ص ) كه فرمود كه چون داخل بهشت شدم درخت طوبى را ديدم كه اصل آن در خانهء على بود و در بهشت قصرى و منزلى نيست مگر آنكه در آنجا شاخى از شاخه‌هاى او هست و اعلايش سبدها هست كه مملوّ است از حلّه‌هاى بهشت از سندس و استبرق و از براى هر بندهء مؤمنى هزار هزار سبد است و در هر سبدى صد هزار حلّه كه هيچ حلّه شبيه به ديگرى نباشد به رنگ‌هاى مختلف ، و اينها جامه‌ها و لباس‌هاى اهل بهشت است . و وسط آن درخت سايه‌اى است كشيده شده در عرض بهشت كه به قدر عرض جميع آسمان‌ها و زمين است مهيّا شده از براى آنها كه ايمان آورده‌اند به خدا و رسولان او . و سوارهء تندرو صد سال در سايهء آن بتازد آن را طى نمىكند . اين است كه خدا فرموده : وَ ظِلٍّ مَمْدُودٍ 423 و پائين او ميوه‌هاى اهل بهشت است و طعام ايشان كه در خانه‌هاى ايشان آويخته در هر تركه و شاخ نازك صد رنگ و صد نوع از ميوه باشد از آنچه ديده‌اند در دنيا و از آنچه نديده‌اند و از آنچه شنيده‌اند و از آنچه نشنيده‌اند . و هر ميوه را كه بچشند ، به جاى آن مثل آن برويد ، چنان كه فرموده است لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ . 424 و جارى شود نهرى در زير آن درخت كه منفجر شود از آن نهرها چهار گونه ، نهرها از آب كه متغير نشده باشند و نهرها از شير كه طعم آن متغير نشده باشد و نهرها از شراب لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ 425 و نهرها از عسل صاف بىموم . 426 و در روايات بسيار وارد شده كه در زفاف حضرت فاطمه ( ع ) جبرئيل و ميكائيل با چندين هزار ملك حاضر شدند در بهشت و حق تعالى امر كرد درخت طوبى را كه نثار كرد بر ايشان از حلّه‌ها و سندس و استبرق و زمرّد و مرواريد و ياقوت و عطر بهشت ، و